نقش‌های مدیریتی میتسبرگ

15 مهر 1398

نقش‌هایی را بشناسید که مدیران برعهده می‌گیرند

هنری میتسبرگ ۱۰ رفتار اصلی مدیریتی را شناسایی کرد که می‌توان از آنها برای دسته‌بندی عملکردهای مختلف یک مدیر استفاده کرد.

به‌عنوان یک مدیر، شما احتمالاً هر روز کارهای بسیار متنوعی انجام می‌دهید و نقش‌های گوناگونی دارید. مثلاً در کنار رهبری تیم‌تان، احتمالاً خودتان را در موقعیتی می‌بینید که باید اختلافات را حل کنید، در مورد قراردادهای جدید مذاکره کنید، نماینده بخش خود در جلسه هیئت مدیره باشید یا درخواستی برای یک سیستم یا رایانه جدید را تأیید کنید.

به بیان ساده، شما هنگام انجام وظایف گوناگون و با تغییر وظایف، موقعیت‌ها و انتظارات، مدام باید نقش خود را عوض کنید. متخصص و استاد مدیریت، هنری میتسبرگ این نکته را شناسایی و استدلال کرد که ۱۰ رفتار اصلی مدیریتی وجود دارد که می‌توان از آنها برای دسته‌بندی عملکردهای مختلف یک مدیر استفاده کرد.

در این مقاله ما این نقش‌ها را بررسی می‌کنیم و در مقاله به کار بستن مدل میتسبرگ می‌بینیم که چگونه می‌توانید از شناخت آنها برای توسعه و اصلاح مهارت‌های مدیریتی خود استفاده کنید.

نقش‌های مدیریتی

میتسبرگ ۱۰ نقش مدیریتی خود را در کتابش به نام نظر میتسبرگ درباره مدیریت: درون دنیای عجیب سازمان‌ها در سال ۱۹۹۰ منتشر کرد.

این ۱۰ نقش عبارت‌اند از:

  1. رئیس دست نشانده
  2. رهبر
  3. رابط
  4. ناظر
  5. توزیع‌کننده
  6. سخنگو
  7. کارآفرین
  8. برطرف‌کننده مزاحمت‌ها
  9. تخصیص‌دهنده منابع
  10. مشاور

سپس وی این ۱۰ نقش مدیریتی به صورت زیر در سه دسته طبقه‌بندی می‌کند:

  • نقش‌های بین‌فردی که شامل دست‌نشانده، رهبر و رابط هستند.
  • نقش‌های اطلاعاتی که شامل ناظر، توزیع‌کننده و سخنگو هستند.
  • نقش‌های تصمیم‌گیرنده که شامل کارآفرین، برطرف‌کننده مزاحمت‌ها، ‌تخصیص‌دهنده منابع و مشاور هستند.

در ادامه به هر یک از این نقش‌های مدیریتی نگاهی دقیق‌تر می‌اندازیم.

نقش‌های بین‌فردی

نقش‌های مدیریتی در این دسته اغلب وظیفه فراهم آوردن اطلاعات و ایده‌ها را دارند.

  1. دست‌نشانده

به‌عنوان یک مدیر شما مسئولیت‌های اجتماعی، تشریفاتی و قانونی دارید. از شما انتظار می‌رود که منبع الهام و تشویق افراد باشید. آنها شما را فردی می‌دانند که در رأس امور است و فردی که دست‌نشانده است.

  1. رهبر

در این نقش شما اعضای تیم خود، بخش خود یا شاید کل سازمان را رهبری می‌کنید و این جایگاهی است که شما عملکرد و مسئولیت‌های هر کس در گروه خود را مدیریت می‌کنید.

  1. رابط

مدیران باید با مخاطبان درون و بیرون سازمان ارتباط برقرار کنند. لازم است بتوانید به‌نمایندگی از سازمان خود به‌نحو ‌مؤثر رابطه برقرار کنید و شبکه ارتباطی بسازید.

نقش‌های اطلاعاتی

نقش‌های مدیریتی در این دسته دربردارنده تحلیل و پردازش اطلاعات هستند.

  1. ناظر

در این نقش شما به‌طور مرتب به دنبال اطلاعات مربوط به سازمان و صنعت خود هستید و تغییرات مرتبط با این فضا را بررسی می‌کنید. شما همچنین تیم خود را از نظر بهره‌وری و همچنین از نظر سلامت تیمی نظارت می‌کنید.

  1. توزیع‌کننده

این نقشی است که وقتی بر عهده می‌گیرید، اطلاعات بالقوه مفید را با همکاران و اعضای تیم خود را به اشتراک می‌گذارید.

  1. سخنگو

مدیران نماینده اعضای تیم خود و سازمان خود هستند و به‌جای آنها سخن می‌گویند. در این نقش شما مسئول انتقال اطلاعات درباره سازمان خود و اهداف آن به افراد خارج از سازمان هستید.

نقش‌های ‌تصمیم‌گیری

نقش‌های مدیریتی در این دسته دربردارنده کاربست اطلاعات هستند.

  1. کارآفرین

به‌عنوان یک مدیر، شما در سازمان خود تغییرات را ایجاد و آنها را رهبری و مدیریت می‌کنید. این به معنای حل مسئله، تولید ایده‌های جدید و اجرای آنهاست.

  1. برطرف‌کننده مزاحمت‌ها

وقتی یک سازمان یا یک تیم به مانعی غیرمنتظره برمی‌خورد، مدیر باید کنترل اوضاع را به دست بگیرد و مسئول باشد. همچنین شما لازم است در مورد اختلافات درونی سازمان نقش میانجی را ایفا کنید.

  1. تخصیص‌دهنده منابع

لازم است تعیین کنید که منابع سازمانی در کجا به بهترین شیوه مورد استفاده قرار بگیرند. این نقش شامل تخصیص سرمایه و منابع مالی و همچنین تعیین کارکنان هر بخش و تخصیص سایر منابع سازمانی می‌شود.

  1. مشاور

ممکن است لازم باشد که در مذاکره‌های مهم درون تیم، بخش یا سازمان خود نقشی بر عهده بگیرید و آنها را هدایت کنیم.

نکات کلیدی

مدل ۱۰ نقش مدیریتی میتسبرگ،‌ نقش‌های اساسی را نشان می‌دهد که مدیران باید آنها را برعهده بگیرند. این نقش‌ها عبارت‌اند از:

  • دست‌نشانده
  • رهبر
  • رابط
  • ناظر
  • توزیع‌کننده
  • سخنگو
  • کارآفرین
  • برطرف‌کننده مزاحمت‌ها
  • تخصیص‌دهنده منابع
  • مشاور

برگرفته از MindTools

واژه‌نامه

Mintzberg's Management Roles

نقش‌های مدیریتی میتسبرگ

چهارچوب مرجعی برای شناسایی ۱۰ نقش مختلفی که مدیران هنگام انجام وظایف خود باید آنها را بپذیرند.


با توجه به رویکردهای نوین در جهان امروز و افزایش رقابت در صنایع مختلف، زمان آن رسیده که از نیروی انسانی تعریف دیگری داشته باشیم و می‌توان، از دیگر عوامل سازمانی همچون سرمایه و غیره، اولویت بالاتری دارد بلکه خود تعیین کننده اثر گذاری و چگونگی بهره برداری از عوامل مذکور می‌باشد.

We use cookies to improve our website. Cookies used for the essential operation of this site have already been set. For more information visit our Cookie policy. I accept cookies from this site. Agree