خلاقیت بلندپرواز

16 مرداد 1398

گذر از معمولی بودن به فوق‌العاده بودن

از حصار امنی که دور خود ساخته‌اید خارج شوید و خلاقیت خود را به پرواز دهید

در اطرافیان خود کسی را می‌شناسید که «بلندپرواز» باشد؟ شاید در تیم یا سازمان شما چنین کسی وجود دارد اما خودش نمی‌داند.

بلندپرواز کسی است که جسارت و بصیرت عبور از موانع را داشته باشد. او موانعی مانند ترس، شکست یا هر مانع ناشناخته دیگری را کنار می‌زند تا چیزی خارق‌العاده خلق کند که فراتر از توان رقیبان اوست. مثلا استیون اسپیلبرگ، فیلمساز آمریکایی، نمونه یک شخصیت بلندپرواز است.

در این مقاله بررسی می‌کنیم که «خلاقیت بلندپروازانه» چیست و چگونه می‌توانید در سازمان خود تفکر بلندپروازانه را ایجاد کنید.

خلاقیت بلندپروازانه چیست؟

نخستین بار روان‌شناسی به نام الیس پاول تورنس در سال ۱۹۹۲ این مفهوم را مطرح کرد. وی بلندپروازی را این‌گونه تعریف می‌کند: «بلندپروازها کسانی هستند که خلاقیت‌شان از دیگران پیشی می‌گیرد، قابلیت موفقیت فوق‌العاده‌ای دارند و توانایی حل مسئله آنها مثال‌زدنی است.

به‌عنوان مثال ایلان ماسک، مدیر خودروسازی تسلا را در نظر بگیرید. او اثبات کرده است که می‌تواند توانایی‌های افراد خود را به چالش بکشد تا کارهای غیرممکن را ممکن سازند. تسلا نه تنها خودروهای برقی تولید کرده است که سریع‌تر و قوی‌تر از سایر خودروهای برقی هستند، در مدل کسب‌وکار نیز نوآوری‌های بسیاری به وجود آورده است.

تسلا همواره تلاش دارد مرزهای خود را پشت سر بگذارد و در این مسیر کارهای بسیاری انجام داده است، از طراحی مدل فروش انقلابی خود گرفته تا بازتعریف کردن صنعت خودروهای بدون راننده.

تورنس در تشریح این سطح از دستاورد خلاقانه می‌گوید: «در میان کسانی که به دستاوردهای خلاقانه می‌رسند، آنهایی که بالاترین رتبه را دارند، بلندپرواز نامیده می‌شوند. این گروه کتاب‌ها و مقالات بی‌شمار می‌نویسند، اختراعات بسیار به ثبت می‌رسانند، صدها شاهکار نقاشی خلق می‌کنند یا صدها فیلم عالی می‌سازند. این افراد با سایر همکاران خود فاصله بسیار زیادی دارند.»

دکتر کوبوس نیتلینگ، متخصص خلاقیت رفتاری و همکار تورنس تحقیقات بیشتری در این زمینه انجام داده است و مراحل رسیدن به خلاقیت بلندپروازانه را با عبور از چند مرحله ترس توضیح می‌دهد.

تصویر زیر مدل نیتلینگ برای خلاقیت بلندپروازانه را نشان می‌دهد

نیتلینگ می‌گوید که همه ما به نوعی از خلاقیت معمولی برخوردار هستیم. تلاش خلاقانه ما در این محدوده کاملا ایمن، منطقی و بدون ریسک است. این خلاقیت‌ از قوانین شناخته‌شده پیروی می‌کند و در مرزهای خود باقی می‌ماند.

با این حال گاهی خلاقیت معمولی کافی نیست. ممکن است مشکلی پیش بیاید که نیازمند راه‌حلی جدید و تجربه‌نشده باشد. اما قلمروهای ناشناخته ترسناک هستند و ترس از آنها و همچنین ترس از شکست ما را از پیشروی باز می‌دارد. به این مرحله «منطقه ترس» می‌گویند. اگر شهامت به خرج دهید و عزم‌تان را جزم کنید که بر این مرحله فائق بیایید، به مرحله بعدی خلاقیت یعنی «خلاقیت توسعه‌یافته» یا مرحله «توسعه خلاقیت» وارد می‌شوید.

توصیه

برای تقویت نوآوری، کنجکاوی و شوق کشف در میان کارکنان، استراتژی‌هایی وجود دارد که می‌توانید از آنها استفاده کنید. مثلا به‌عنوان مدیر می‌توانید تغییرات مثبت را در بین اعضای تیم یا سازمان خود تشویق کنید. همچنین می‌توانید برای آنها آموزش‌های لازم جهت تقویت خلاقیت فراهم کنید و تیم‌های حل مسئله را به‌گونه‌ای رهبری کنید که خودشان مدیر خودشان باشند.

از مرحله توسعه خلاقیت نیز می‌توان فراتر رفت و به مرحله خلاقیت بلندپرواز رسید. اما میان این دو مرحله نیز بار دیگر ترس سراغ شما خواهد آمد. در این مرحله باید انتظارتان را از خودتان زیاد کنید. خلاقیت فرد در مرحله توسعه خلاقیت، پویا، بنیادی و شجاعانه است.

تورنس دریافته بود که همه افراد بلندپرواز چند ویژگی شخصیتی مشترک دارند. مثلا همه آنها «از تفکر عمیق لذت می‌برند»، «هدفی مشخص و واضح دارند» و «در اقلیت هستند و با این مسئله مشکلی ندارند».

شما نیز می‌توانید اعضای مستعد تیم خود را تشویق کنید برخی از این ویژگی را تمرین کنند تا بتوانند کم‌کم مانند افراد بلندپرواز بیندیشند و به خلاقیت فوق‌العاده دست یابند. در مقاله تشویق کارکنان به خلاقیت بلندپروازانه بخوانید که چگونه باید این کار را انجام داد.

نکات کلیدی

بلندپروازها کسانی هستند که تفکر خلاق بسیار عمیقی دارند و از آنچه دیگران هستند یا در گذشته انجام شده است فراتر می‌روند و به نتایج بیشتر و بهتری دست می‌یابند.

راه رسیدن به خلاقیت بلندپرواز برای همه باز است ولی برای رسیدن به آن باید از مرحله خلاقیت معمولی گذر کرده و بر ترس ناشی از امور ناشناخته غلبه کنید.

برگرفته از MindTools

واژه‌نامه

Beyonder

بلندپرواز

کسی که بتواند ایده‌های خلاقانه‌ای بدهد که فراتر از انتظار باشند و قابلیت‌های جدیدی را در ذهن انسان آزاد کند.


با توجه به رویکردهای نوین در جهان امروز و افزایش رقابت در صنایع مختلف، زمان آن رسیده که از نیروی انسانی تعریف دیگری داشته باشیم و می‌توان، از دیگر عوامل سازمانی همچون سرمایه و غیره، اولویت بالاتری دارد بلکه خود تعیین کننده اثر گذاری و چگونگی بهره برداری از عوامل مذکور می‌باشد.

We use cookies to improve our website. Cookies used for the essential operation of this site have already been set. For more information visit our Cookie policy. I accept cookies from this site. Agree